Tuesday, 04/08/2020 - 20:57|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của TRƯỜNG THCS ĐẠI ÁNG

Giới thiệu bài tản văn: "Ai mua dầu...không", tác giả:KT (làng Đại Áng, xã Đại Áng)

Tiếng vọng đã xa nhưng nhiều lúc trong giấc ngủ chập chờn tôi vẫn còn nghe thấy, một ký ức xa xưa khi bố mẹ tôi còn đi chợ dầu…

Tiếng vọng đã xa nhưng nhiều lúc trong giấc ngủ chập chờn tôi vẫn còn nghe thấy, một ký ức xa xưa khi bố mẹ tôi còn đi chợ dầu…

Người làng Đám có rất nhiều nghề, một trong những nghề mà rất nhiều người dân làm những năm cuối thập niên 80, đầu 90 đó là nghề đi chợ bán dầu.

Cuộc sống hiện đại với hệ thống điện lưới phủ rộng khắp từ thành thị đến nông thôn đã làm nhiều người quên đi một thời mọi sinh hoạt đều gắn bó với chiếc đèn dầu.

Như một điều tất yếu, những người đi bán dầu đèn ngày càng trở thành "của hiếm" trong xã hội.

Ở thời ánh sáng đèn điện còn xa xỉ thì chiếc đèn dầu gắn với mọi mặt đời sống của người dân, đi vào kho tàng ca dao, tục ngữ của dân tộc "sống dầu đèn, chết kèn trống". Người chết không thể thiếu kèn trống cho đủ nghi thức tang ma, thể hiện sự hiếu kính với ông bà tổ tiên, cũng như người sống không thể thiếu dầu đèn để duy trì sinh hoạt, sản xuất. Vì vậy, bán dầu đèn trở thành một nghề để mưu sinh trong xã hội.

Vào thời hoàng kim của nghề này cách nay mấy chục năm, người làng Đám đi chợ bán dầu khắp các nơi trong khu vực Hà Nội, đặc biệt bán ở các làng huyện Thường Tín như làng Liễu Nội, Liễu Ngoại, làng Rùa, Thụy Ứng…tôi còn nhớ, cứ buổi sáng lại ra đón ngõ cho bố, mẹ đi bán dầu. Làng ta có các bác như bác Thanh Chiến, Bác Vui xóm Chúa, Bác Hoan Hoa, Bác Lĩnh xóm cổng Tiền…Loại dầu đèn được bán là dầu hỏa không màu, khi thắp, đun có mùi đặc trưng, thường dùng để thắp sáng, đun bếp. Ngày đó nhà nào tiết kiệm chỉ thắp sáng thì 1 tháng lấy từ 1-2 lít dầu, nhà nào sang hơn lấy từ 30-40 lít để vừa thắp sáng vừa đun bếp cho sạch sẽ, không phải dùng bếp than. Những nhà làm bánh cuốn, phở, bún, làm hàng ban đêm thường lấy can, phuy dầu thắp sáng, còn đun phải dùng bếp than để tiết kiệm chi phí. Nguồn lấy dầu thường ờ thị trấn Thường Tín hay ngoài đường 1A Liên Ninh.

Thời dầu đèn có giá 2.500 đồng/lít, mỗi tháng những người bán dầu đèn ở làng Đại Áng bán được hàng trăm lít dầu, mang lại nguồn thu nuôi sống gia đình. Đồ nghề những người bán dầu đèn là một chiếc xe đạp để rong ruổi khắp nơi, hai bên hông xe chằng hai can dầu, hoặc can nhôm, sắt loại 20 lít chằng đằng sau, trên ghi đông và ghế sau treo, chằng những chiếc làn cói đựng chai thủy tinh để rót dầu cho khách. Tôi nhớ thường đi tìm những chai nửa lít loại nhỏ hơn bình thường đề mang đi đong dầu. Có những bác không biết đi xe đạp thường dùng đôi quang gánh rong ruổi khắp các xóm làng để bán. Đôi chân ấy không biết đã biết đi qua bao nhiêu cánh đồng, làng xóm...

Bọn trẻ con chúng tôi hồi đó rất háo hức chờ mẹ đi chợ dầu về, vì biết rằng mẹ về là có mua quà. Tối hôm trước, khi ăn cơm mẹ dặn sáng mai dậy sớm ra đón ngõ cho mẹ nhé. Do là trẻ con, dù lòng không vui vì phải dậy sớm nhưng 5h sáng vẫn phải dậy để đón ngõ cho mẹ đi chợ rồi vào ngủ tiếp. Đến trưa mấy anh em chia nhau thổi cơm. Thằng rút rơm, thằng nhặt, rửa rau, thằng nấu. Thức ăn thì có vài bìa đậu nhà bà Nghiêm hoặc 2 nghìn tiền lạc nhà bác Vĩnh Hưng, rau thì ra vườn hay sông Sau Đồng hái, thế là thành một bữa cơm của cả gia đình.

Tới khoảng 12 giờ, háo hức chờ mẹ về. Mẹ về thì nào là sắn, ngô, lạc, dưa lê…hôm nào mà có bánh rán thì thích vô cùng…ăn xong ngồi đếm tiền cho mẹ, tiền đa số mệnh giá 5 chục (2 tờ 5 chục thì bằng 100 đồng), 100, 200, 500 đồng, rồi gạo (đổi dầu lấy gạo)…mùi tiền thì toàn mùi dầu, giờ lớn thì mới rõ ngoài mùi dầu ra còn có cả mùi mồ hôi của ba mẹ…lãi mỗi ngày hôm được 5 nghìn, hôm 7 nghìn…

Một bác bán dầu đèn làng Đại Áng (ảnh chụp tháng 5/2020)



Từ sản phẩm không thể thiếu trong sinh hoạt, sản xuất, dầu đèn dần chỉ có mặt ở các cơ sở tâm linh, thờ tự hoặc giỗ, Tết trong các gia đình do lưới điện phủ kín khắp nơi, bếp gas, bếp điện phổ biến. Dầu đèn nay chỉ còn được bán ở số ít cây xăng hoặc tại các hộ bán vàng mã, vật phẩm thờ cúng.

Rong ruổi trên khắp các con đường, những người như bà Thanh, bà Hoa Hoan, ông Lân nhà cụ Tiêu không chỉ chở dầu đèn mà còn mang theo bao kỷ niệm, ký ức về thời khó khăn nhưng đầm ấm nghĩa tình cho những người hoài cổ.

Hôm nay, 07/5/2020 tôi may mắn chụp được kiểu ảnh một bà làng ta bán dầu về qua đoạn cổng nhà cụ Tiến Lãng xóm Tiền. Không biết rằng bao lâu nữa những bà hàng dầu sẽ dần vắng bóng, nhưng chắc chắn rằng ký ức về những tiếng rao “Ai mua dầu…đi” của người làng Đám, trong đó có mẹ tôi sẽ còn mãi trong những hoài niệm xa xôi...

Bài tin liên quan
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 35
Hôm qua : 43
Tháng 08 : 211
Năm 2020 : 32.913